Final Fantasy VII thường được xem là cột mốc của thể loại JRPG, nhưng nếu đo bằng điểm đánh giá tổng hợp (Metascore), có một nhóm tác phẩm cùng hoặc vượt qua con số 92 của FFVII. Bài viết này phân tích kỹ lưỡng 10 tựa JRPG được giới phê bình chấm điểm cao hơn hoặc bằng Final Fantasy VII, giải thích nguyên nhân chuyên môn đằng sau điểm số, so sánh cơ chế thiết kế, và nêu rõ tác động lâu dài của từng tựa đối với dòng JRPG. Từ khoá chính: “JRPG được đánh giá cao hơn Final Fantasy VII”.
Phương pháp luận: sử dụng điểm đánh giá tổng hợp làm mốc tham chiếu, đối chiếu yếu tố thiết kế (cốt truyện, gameplay, âm thanh, đồ hoạ), bối cảnh phát triển và số lượng/tiêu chuẩn đánh giá để rút ra kết luận có cơ sở.
10. Fire Emblem: Awakening — “Sự tái sinh của dòng game”
Fire Emblem: Awakening (2013) không chỉ cứu vãn một thương hiệu đang suy giảm doanh số mà còn tái định hình cách tiếp cận JRPG chiến thuật với sự dung hòa giữa chiều sâu chiến thuật và tính tiếp cận đại chúng. Intelligent Systems lắng nghe phản hồi: cải thiện hệ thống Support, tinh chỉnh cân bằng, bổ sung Casual Mode để giảm tính “permadeath” gây khó chịu cho phần lớn người mới. Những điều chỉnh này là lý do chính giúp Awakening đạt điểm đánh giá cao — vì nó vừa giữ được chiều sâu cho người chơi kỳ cựu, vừa mở rộng được lượng người chơi mới.
Thông tin nhanh: phát hành 4/2/2013, dev Intelligent Systems & Nintendo SPD, platform 3DS.
Bìa Fire Emblem Awakening trên 3DS, JRPG chiến thuật được đánh giá cao nhờ hệ thống Support và Casual Mode
9. Chrono Trigger — “Kinh điển đương đại vẫn vượt trội”
Chrono Trigger (1995; bản DS và các bản tái phát hành sau này) thường bị đánh giá không đầy đủ nếu chỉ nhìn vào các bảng xếp hạng hiện đại bởi điểm gốc trên SNES không được ghi nhận tương tự. Tuy nhiên, phiên bản DS/PC/PS tái bản cho thấy một thiết kế thời lượng, nhịp độ và xây dựng nhân vật gần như hoàn hảo: pacing chặt, cơ chế chiến đấu tích hợp kỹ năng biến hoá theo thời gian, nghệ thuật pixel chuẩn mực và soundtrack vượt thời gian. Kết quả là Chrono Trigger tiếp tục được giới phê bình ca ngợi và giữ vị trí cao khi so sánh với FFVII.
Thông tin nhanh: phát hành gốc 11/3/1995, dev Square.
Screenshot Chrono Trigger bản tái phát hành, JRPG cổ điển với lối dẫn chuyện và combat được đánh giá cao
8. Paper Mario — “Mario lên tiếng bằng RPG”
Paper Mario (2001) khai thác triệt để tính cách hài hước, nghệ thuật “giấy” độc đáo và hệ thống chiến đấu có yếu tố timing — một biến thể của turn-based giúp tăng tính tương tác. Thay vì ba thành viên như Super Mario RPG, Paper Mario giới hạn party nhưng bù lại bằng hệ thống Badges (tương tự trang bị) và đối thoại chọc cười, mang lại trải nghiệm JRPG nhẹ nhàng nhưng được thiết kế công phu. Điểm đánh giá cao phản ánh sự sáng tạo trong thiết kế và tính nhất quán về tông màu.
Thông tin nhanh: phát hành 5/2/2001, dev Intelligent Systems, platform Nintendo 64, Metascore ~93.
![Paper Mario trên N64 với phong cách đồ hoạ “giấy” và combat tương tác theo nhịp],(//static0.dualshockersimages.com/wordpress/wp-content/uploads/2025/07/the-best-jrpgs-on-every-nintendo-console-ranked-paper-mario.jpg)
7. Skies of Arcadia — “Hành trình cướp biển trên không mang tính chất sử thi”
Skies of Arcadia (Dreamcast) là ví dụ điển hình của tựa game được giới phê bình yêu mến hơn so với thành công thương mại ban đầu. Cốt truyện phiêu lưu, hệ thống chiến đấu tinh tế cùng phong cách thiết kế thế giới mở theo phong cách tàu bay khiến nó trở thành một “cult classic”. Điểm yếu lớn nhất là tần suất random encounter cao, nhưng ở góc nhìn phân tích thiết kế, điều này không làm lu mờ những sáng tạo hệ thống khác.
Thông tin nhanh: Dreamcast exclusive ban đầu, sau được port, dev Overworks/Sega.
Skies of Arcadia screenshot cutscene với phong cách phiêu lưu trên không, JRPG cult classic
6. Persona 4 Golden — “Phiên bản hoàn thiện của một định nghĩa”
Persona 4 Golden (2008/phiên bản Golden) là minh chứng cho cách một game JRPG dài hơi có thể hoàn chỉnh hóa mọi cơ chế: Social Links, dungeon đa dạng, hệ thống Persona phong phú, và sự cân bằng giữa phần “mô phỏng xã hội” và dungeon crawl. Bản Golden mở rộng mọi khía cạnh, bổ sung nội dung và tinh chỉnh trải nghiệm, nên không ngạc nhiên khi đạt điểm đánh giá cao hơn nhiều tựa cùng thời.
Thông tin nhanh: phát hành 9/12/2008 (phiên bản chuyển nền và tái phát hành sau đó), dev Atlus, thời lượng ~70 giờ.
Yu Narukami và Yosuke Hanamura trong Persona 4 Golden, JRPG với Social Links và dungeon đa dạng được đánh giá cao
5. Clair Obscur: Expedition 33 — “JRPG đương đại truyền cảm hứng từ cổ điển”
Clair Obscur: Expedition 33 cho thấy ảnh hưởng của Final Fantasy và các JRPG cổ điển lên các studio indie hiện đại. Trò chơi kết hợp chiến đấu turn-based với đồ hoạ hiện đại và nhịp kể chuyện điện ảnh. Điểm cao của nó phản ánh khả năng dung hòa giữa kỹ thuật kể chuyện đương đại và cơ chế JRPG truyền thống — đồng thời mở cửa cho người chơi mới làm quen với thể loại.
Thông tin nhanh: indie, Sandfall Interactive, được khen ngợi về cấu trúc kể chuyện và combat hiện đại.
Artwork Clair Obscur Expedition 33, JRPG hiện đại chịu ảnh hưởng từ Final Fantasy về kể chuyện và combat turn-based
4. Metaphor: ReFantazio — “Atlus chuyển thể tinh hoa Persona vào bối cảnh thế giới mở”
Metaphor: ReFantazio (2024) là bằng chứng rằng bài học từ Persona (Calendar system, Social Links, cân bằng giữa hoạt động đời thường và dungeon) có thể chuyển hoá thành một trải nghiệm phi thời học đường. Studio Zero kết hợp hệ thống lịch, hoạt động xã hội và combat lai hành động-turn-based trong bối cảnh trung cổ, cho thấy Atlus đang mở rộng ký ức thiết kế JRPG sang các chủ đề và người chơi khác nhau. Điểm đánh giá cao xuất phát từ việc tái cấu trúc hệ cơ chế quen thuộc một cách sáng tạo.
Thông tin nhanh: phát hành 11/10/2024, dev Studio Zero/Atlus, thời lượng ~65 giờ.
Metaphor: ReFantazio gameplay screenshot, JRPG kết hợp Social Links và combat turn-based trong bối cảnh trung cổ
3. Final Fantasy IX — “Quay trở lại nguồn cội nhưng vượt lên về thiết kế”
Final Fantasy IX là một nỗ lực có chủ đích để trở về cội nguồn fantasia của dòng Final Fantasy. Bằng cách làm mới các hệ thống như học kỹ năng qua trang bị và Job-like archetypes, FFIX tạo cảm giác cổ điển nhưng chặt chẽ về thiết kế. Nhiều nhà phê bình đánh giá FFIX cao hơn FFVII bởi sự nhất quán về tông màu, xây dựng thế giới và cách mỗi nhân vật có vai trò rõ rệt trong gameplay.
Thông tin nhanh: phát hành 7/7/2000, dev Square, đa nền tảng hiện nay.
Final Fantasy IX: Zidane quỳ trước Garnet, JRPG mang tông high-fantasy và hệ thống học kỹ năng qua trang bị
2. Chrono Cross — “Thử nghiệm đa thế giới, âm nhạc và hệ thống chiến đấu độc đáo”
Chrono Cross mở rộng vũ trụ Chrono bằng cách đưa người chơi vào hai thực tại song song, với hệ thống nhân sự đa dạng (hàng chục đồng minh có thể gia nhập) và cơ chế chiến đấu dựa trên Element/tech interaction thay vì trang bị truyền thống. Dù có vài đoạn lore dày đặc, Chrono Cross được giới phê bình đánh giá cao vì tính đột phá trong thiết kế hệ thống và âm nhạc xuất sắc.
Thông tin nhanh: phát hành 15/8/2000, dev Square, platform PS1/PC và các bản remaster.
Chrono Cross artwork với Kid và motif "Radical Dreamers", JRPG thử nghiệm về đa thế giới và combat theo Element
1. Persona 5 Royal — “Đỉnh cao đương đại của JRPG”
Persona 5 Royal là tựa JRPG được giới phê bình đánh giá cao nhất trong danh sách. Với điểm số vượt trội so với nhiều tên tuổi, Royal kết hợp câu chuyện thời đại, chủ đề xã hội chạm tới nhiều tầng lớp, hệ thống combat turn-based tinh tế, và soundtrack đỉnh cao. Bản Royal mở rộng nội dung gốc Persona 5 bằng một học kỳ mới, thêm nhân vật, kịch bản và tinh chỉnh lối chơi — những yếu tố này biến Royal thành một chuẩn mực thiết kế JRPG hiện đại.
Thông tin nhanh: phát hành 31/10/2019, dev P Studio/Atlus, Metascore ~95.
Persona 5 Royal artwork, JRPG hiện đại với hệ thống Social Links, Metaverse và soundtrack xuất sắc
Kết luận — Những tiêu chí khiến một JRPG “được đánh giá cao hơn” FFVII
Qua phân tích 10 tựa trên, có thể tóm tắt các yếu tố khiến giới phê bình chấm điểm cao hơn Final Fantasy VII:
- Sự hoàn thiện hệ thống (tinh chỉnh gameplay, cân bằng, loại bỏ điểm yếu rõ rệt).
- Đổi mới cơ chế: tích hợp yếu tố xã hội (Social Links), biến thể combat, hệ thống nghề nghiệp/talent sáng tạo.
- Chất lượng kể chuyện và nhạc nền có tính nghệ thuật cao.
- Khả năng mở rộng đối tượng người chơi mà không đánh mất chiều sâu cho fan lâu năm.
- Ảnh hưởng văn hoá và giá trị lịch sử: một số tác phẩm bị đánh giá thấp hơn về doanh thu nhưng được hoá giá về mặt phê bình nhờ tính nghệ thuật và đổi mới.
Lời kết: Danh sách này không nhằm hạ thấp giá trị lịch sử của Final Fantasy VII, mà là một phép đối chiếu để thấy rằng JRPG là một trường phái đa dạng, nơi phẩm chất thiết kế, đổi mới và tinh chỉnh có thể đưa những tác phẩm khác vượt lên về mặt phê bình. Hãy chia sẻ quan điểm của bạn: theo bạn tựa nào xứng đáng đứng đầu danh sách này, và vì sao? Đừng quên theo dõi chúng tôi để cập nhật thêm các bài phân tích chuyên sâu về JRPG.